Κάστρα και μεσαιωνικά παρατηρητήρια στην Κύπρο
Η πλουσιότατη πολιτιστική κληρονομιά της Κύπρου περιλαμβάνει και έναν σημαντικό αριθμό μεσαιωνικών κάστρων και παρατηρητηρίων, τόσο στο κατεχόμενο όσο και στο ελεύθερο τμήμα της Κύπρου.  Κάποια από αυτά χρονολογούνται από την Βυζαντινή περίοδο ενώ άλλα κτίστηκαν αργότερα κατά την διάρκεια της Φραγκοκρατίας και της Ενετοκρατίας. Σήμερα υπάρχουν τέσσερα κάστρα στα κατεχόμενα (και συναφή πολεμικά κτίσματα  στην εντός των τειχών πόλη της Αμμοχώστου πχ ο πύργος του Οθέλλου,  και στην εντός των τειχών πόλη της Λευκωσίας με τους προμαχώνες της).  Στις ελεύθερες περιοχές υπάρχουν τέσσερα κάστρα και τέσσερα μεσαιωνικά παρατηρητήρια (καθώς και ερείπια ενός ακόμη παρατηρητηρίου).

Πιθανότατα τα πιο εντυπωσιακά κάστρα, λόγω και της τοποθεσίας τους, καθώς μοιάζουν να να ξεφυτρώνουν πάνω στις απότομες βουνοκορφές, είναι τα τρία κάστρα στον Πενταδάκτυλο, δηλαδή ο Άγιος Ιλαρίωνας, το Βουφαβέντο και η Καντάρα.  Υπάρχουν τοπικές φήμες ότι κάποιο από τα τρία αυτά κάστρα ενέπνευσε τον Ουόλτ Ντίσνευ στον σχεδιασμό του κάστρου σε μια από τις παραγωγές του (στην Ωραία Kοιμωμένη;) .  Τα τρία κάστρα του Πενταδακτύλου έχουν στρατηγική θέση καθώς μπορούσαν να επικοινωνούν μεταξύ τους (και τουλάχιστον με την Λευκωσία, Αμμόχωστο και Κερύνεια) χρησιμοποιώντας την φωτιά.  Ευτυχώς στα τρία κάστρα καθώς και στο κάστρο της Κερύνειας δεν έγιναν καταστροφές και λεηλασίες (σε αντίθεση με πάρα πολλά  μνημεία στα κατεχόμενα).  


Το κάστρο Βουφαβέντο
Το Βουφαβέντο (η ιταλική λέξη Bufavento σημαίνει 'αυτό που αψηφά τους ανέμους').  Βρίσκεται σε στρατηγική θέση μεταξύ των δύο άλλων κάστρων του Πενταδακτύλου και πολύ κοντά, στα δυτικά της βουνοκορφής του Πενταδακτύλου (με το χαρακτηριστικό σχήμα παλάμης)


Το κάθε ένα από τα κάστρα και τα μεσαιωνικά παρατηρητήρια της Κύπρου έχει την δική του ιστορία.  Για παράδειγμα το κάστρο στο Κολόσσι κτίστηκε από τους Ναΐτες, ένα μεσαιωνικό τάγμα ιπποτών που μετά την κατάκτηση του νησιού από τον Ριχάρδο τον Λεοντόκαρδο το 1191 μ.Χ., το αγόρασε και το διοίκησε για έναν χρόνο. Στην αυλή του υπάρχουν τα ερείπια ζαχαρόμυλου.  Ακούγεται παράξενο αλλά για κάποια χρονική περίοδο τον μεσαίωνα στην Κύπρο καλλιεργούσαν το ζαχαροκάλαμο, ένα φυτό που ευδοκιμεί σε τροπικές περιοχές.  Στην αυλή του κάστρου υπάρχει επίσης ένα αιωνόβιο μαχαίριο (καθώς και αιωνόβιο κυπαρίσσι).   

Το κάστρο στο Κολόσσι
Το αρχικό κάστρο στο Κολόσσι κτίστηκε από το τάγμα των Ναϊτών Ιπποτών κατά τον 13ο αιώνα.  Τον 15ο αιώνα ανακατασκευάστηκε από το τάγμα των Ιπποτών του Αγίου Ιωάννη. 

Κάποια από τα κάστρα της Κύπρου κατά καιρούς χρησιμοποιήθηκαν σαν φυλακές και σαν αποθήκες.  Εκτός από το Κολόσσι και τα κάστρα στον Πενταδάκτυλο, υπάρχουν κάστρα σε καλή κατάσταση επίσης στην Κερύνεια (στα κατεχόμενα) καθώς και στην Πάφο, την Λεμεσό και την Λάρνακα.   



Ο χάρτης πιο πάνω είναι ενδεικτικός και όχι ακριβής.  


Ο Κούλας στην Αλαμινό
Ο 'Κούλας' είναι ένα καλά διατηρημένο μεσαιωνικό παρατηρητήριο (του 15ου αιώνα) στο χωριό Αλαμινός, κοντά στην Λάρνακα.  Θα δείτε ότι η είσοδος δεν βρίσκεται κοντά στην επιφάνεια του εδάφους.  Πιθανότατα έμπαιναν μέσα χρησιμοποιώντας σχοινιά ή κάποιου είδους γέφυρα (ή μέσω υπόγειας εισόδου). 

Στην νότια ακτογραμμή της Κύπρου ανατολικά της Λεμεσού υπάρχουν τέσσερα μεσαιωνικά παρατηρητήρια σε καλή κατάσταση. Ο 'Πύργος της Ρήγαινας' στα Περβόλια, ο 'Κούλας' στην Αλαμινό, το παρατηρητήριο στο χωριό Πύλα καθώς και ένα στην ακτογραμμή της Ξυλοφάγου. 

Στα παλιά χρόνια υπήρχαν περισσότερα κάστρα στην Κύπρο, για παράδειγμα στο χωριό Γαστριά (στα κατεχόμενα) και στην Χοιροκοιτία.  Στην βορειοδυτικά ακτή της Κύπρου κοντά στο χωριό Πύργος της Τυλληρίας υπαρχουν ερείπια μεσαιωνικού παρατηρητηρίου (είναι γνωστό σαν 'Τρουλλί'), σε λόφο στα βορειοανατολικά του χωριού.  Πιθανότατα το χωριό πήρε το όνομα του είτε από το παρατηρητήριο είτε από άλλον πύργο που υπήρχε στην περιοχή.  Υπάρχει και άλλο χωριό στην Κύπρο που ονομάζεται ΄Πύργος΄.  Βρίσκεται κοντά στην Λεμεσό, εκεί υπάρχει μεσαιωνικός νερόμυλος και πιθανότατα το χωριό πήρε το όνομα του από πύργο που υπήρχε στην περιοχή.  

Για όσες ομάδες ενδιαφέρονται οργανώνουμε εξορμήσεις σε κάστρα και μεσαιωνικά παρατηρητήρια, (και/ή σε νερόμυλους, μεσαιωνικά γεφύρια, κλπ) της Κύπρου.

































































Βιβλίο Exploring Authentic Cyprus